“Em bị huyết áp, uống tam thất Bắc có sao không anh?”

Rất nhiều bác nhắn tôi kiểu như này:

• “Anh ơi, em bị huyết áp cao, uống tam thất được không?”

• “Mẹ em huyết áp thấp, nghe bảo tam thất hoạt huyết, có sợ tụt huyết áp không?”

• “Tam thất Bắc có làm tăng huyết áp hay hạ huyết áp không anh?”

Tôi nói thật, tam thất Bắc là một vị thuốc tác động rất mạnh lên hệ tuần hoàn, nên chuyện hợp – không hợp với người bị huyết áp là câu hỏi rất chuẩn.

Ông anh tôi – người trồng sâm, trồng tam thất, làm báo dược liệu – có nói một câu khá hay:

“Tam thất Bắc không phải là thuốc tăng huyết áp hay hạ huyết áp, mà là vị điều hòa tuần hoàn. Nhưng ai có bệnh huyết áp thì không thể uống bừa.”

Bài này tôi viết kỹ:

• Tam thất Bắc ảnh hưởng thế nào tới huyết áp

• Người huyết áp cao có dùng được không

• Người huyết áp thấp dùng thế nào cho an toàn

• Những trường hợp nên tránh

• Cách dùng, liều dùng tham khảo

---

Tam thất Bắc tác động lên huyết áp theo hướng nào?

Mình không nói khó, chỉ nói đúng cái bác cần:

1) Tam thất Bắc hoạt huyết – làm máu lưu thông tốt hơn

• Giúp máu đi đều đến các cơ quan

• Hạn chế ứ trệ, tắc nghẽn nhỏ

2) Tam thất Bắc bổ huyết – giúp chất lượng máu tốt hơn

• Hỗ trợ người thiếu máu

• Giúp da hồng, đỡ choáng váng

3) Tam thất Bắc tác động lên mạch máu

• Hỗ trợ làm bền thành mạch

• Hỗ trợ giảm bớt “độ đặc” của máu ở mức nhẹ

Nói gọn:

Tam thất Bắc là “vị dưỡng cho hệ tuần hoàn”, chứ không phải viên thuốc hạ áp hay tăng áp.
Nhưng vì nó làm khí huyết “chạy” tốt hơn, nên người đang có vấn đề về huyết áp cần dùng có hiểu biết.

Các bác có thể tìm hiểu kĩ hơn : 12 công dụng thự sự của tam thất bắc 

---

Người huyết áp cao có dùng được tam thất Bắc không?

Câu trả lời ngắn gọn:
Có thể, nhưng:

• phải là huyết áp cao ổn định, đang được bác sĩ kiểm soát

• không tự ý bỏ thuốc huyết áp để uống tam thất

• dùng đúng liều, không lạm dụng

1. Lợi thế của tam thất Bắc với người huyết áp cao

Tam thất Bắc 6 năm tuổi:

• giúp hoạt huyết nhẹ nhàng

• hỗ trợ giảm ứ trệ

• giúp mạch máu “mềm” hơn

• hỗ trợ phòng ngừa những vấn đề như xơ vữa, tắc nghẽn nhỏ (mức hỗ trợ, không phải trị bệnh)

Nhiều bác huyết áp cao nhưng:

• máu lưu thông kém

• chân tay tê bì

• đau đầu, nặng đầu

Dùng tam thất Bắc liều vừa phải, đều đặn, thấy:

• đầu óc nhẹ hơn

• giảm đau đầu

• ngủ tốt hơn

• đỡ tê tay chân

Tuy nhiên, tất cả chỉ là hỗ trợ, “dưỡng” – thuốc huyết áp vẫn là chính.

Chi tiết hơn : Tam thất bắc và huyết áp 

2. Liều tham khảo cho người huyết áp cao ổn định

Điều kiện:

• Đã được bác sĩ chẩn đoán và kê thuốc

• Huyết áp ổn định tương đối dưới thuốc

• Không có biến cố tim mạch cấp gần đây

Liều gợi ý:

• 3-5g bột tam thất Bắc/ngày

• Uống trước ăn 30p

• Không uống buổi tối

• Không tự tăng liều lên 5-7g nếu chưa quen

Nếu cơ thể đáp ứng tốt, sau 1–2 tuần có thể nâng lên: 5g/ngày

3. Khi nào người huyết áp cao không nên dùng tam thất Bắc?

• Huyết áp đang rất cao, chưa kiểm soát (ví dụ 190/100, 180/110…)

• Mới bị tai biến, đột quỵ, nhồi máu não, nhồi máu cơ tim gần đây

• Đang dùng nhiều thuốc tim mạch đặc biệt, bác sĩ dặn kiêng các vị hoạt huyết

Những trường hợp này, chỉ được dùng khi bác sĩ điều trị đồng ý.

Tam thất Bắc có tác dụng phụ không? Ai nên dùng – ai không nên dùng?

---

Người huyết áp thấp có dùng được tam thất Bắc không?

Đây là nhóm hay sợ nhất:
“Em huyết áp thấp, uống tam thất hoạt huyết có tụt áp luôn không anh?”

Câu trả lời của tôi:

• Nếu huyết áp thấp vừa phải, không quá nặng → vẫn có thể dùng, nhưng liều thấp.

• Nếu huyết áp quá thấp, thường xuyên hoa mắt, đứng lên ngồi xuống choáng → phải rất thận trọng, uống đến đâu quan sát đến đó.

1. Tại sao người huyết áp thấp vẫn có thể hợp tam thất Bắc?

Huyết áp thấp thường đi kèm:

• thiếu máu

• máu lưu thông yếu

• cơ thể mệt, lạnh

• hoa mắt, chóng mặt

Tam thất Bắc lại:

• bổ huyết

• hoạt huyết

• giúp máu đến não tốt hơn

• giúp người bớt choáng, bớt mệt

Nhiều bác huyết áp thấp, uống liều nhỏ, thấy người:

• đỡ mệt

• đầu óc tỉnh táo hơn

• ít choáng hơn

Chi tiết : Liều dùng tam thất bắc cho từng đối tượng

2. Liều tham khảo cho người huyết áp thấp

Với người huyết áp thấp nhưng không quá nặng:

• Bắt đầu: 1g bột/ngày (như “nhấp” thử)

• Sau vài ngày thấy ổn thì tăng lên 3g/ngày

Cách dùng:

• uống trước ăn 30 p

• không uống buổi tối, tránh mất ngủ hoặc cảm giác “tỉnh người”

Nếu bác quá nhạy, có thể:

• pha bột tam thất với cháo loãng, hoặc cháo gà → tác động nhẹ nhàng hơn.

3. Khi nào người huyết áp thấp không nên dùng tam thất Bắc?

• Huyết áp thường xuyên ở mức rất thấp (ví dụ 80/50, 85/55)

• Thường xuyên choáng váng, đứng lên ngồi xuống muốn ngất

• Bác sĩ đã lưu ý chế độ đặc biệt, hạn chế các vị hoạt huyết

Trường hợp này, nếu vẫn muốn dùng:

• chỉ dùng liều rất thấp (1g/ngày)

• và nên hỏi ý kiến bác sĩ trước.

Tam thất Bắc có tác dụng phụ không? Ai nên dùng – ai không nên dùng?

---

Những nhóm nên cân nhắc kỹ trước khi dùng tam thất Bắc (dù là cao hay thấp)

Dù bác huyết áp cao hay thấp, nếu rơi vào các nhóm sau thì tuyệt đối không tự ý dùng:

1. Người từng tai biến, đột quỵ, nhồi máu não/nhồi máu cơ tim gần đây

2. Người đang dùng thuốc chống đông máu mạnh

3. Người có rối loạn đông máu nặng

4. Người chuẩn bị phẫu thuật (trước 3–5 ngày)

5. Người đang chảy máu nội tạng, chảy máu tiêu hóa…

Những trường hợp này, tam thất Bắc – dù là thảo dược – vẫn phải được xem là thuốc có tác động mạnh, không thể uống theo kiểu “truyền miệng”.

Chi tiết : Tam thất bắc cho người sau phẫu thuật,tai nạn , chấn thương

---

Cách dùng tam thất Bắc an toàn cho người có vấn đề về huyết áp

Tôi tóm lại thành 7 nguyên tắc cho dễ nhớ:

1) Bắt đầu từ liều thấp

• 1g/ngày

• theo dõi 3–5 ngày

• nếu ổn mới tăng lên 3-5g

2) Uống trước ăn

• Tránh uống lúc quá đói để không cồn cào, không tụt áp thêm (với người huyết áp thấp).

3) Uống vào buổi sáng hoặc trưa

• Người huyết áp cao – thấp đều thế

• Tránh uống buổi tối, nhất là trong giai đoạn đầu.

4) Không coi tam thất là thuốc chính điều trị huyết áp

• Tam thất là phụ trợ, dưỡng

• Thuốc huyết áp bác sĩ kê vẫn là “xương sống”, không bỏ.

5) Chỉ dùng tam thất Bắc chuẩn 6 năm tuổi

• Không dùng tam thất Nam hoặc hàng non

• Vừa không hiệu quả, vừa khó lường tác dụng.

6) Lắng nghe cơ thể

• Nếu uống xong thấy:

  • choáng váng tăng

  • hồi hộp

  • khó chịu bất thường

  → giảm liều hoặc dừng, trao đổi với bác sĩ.

7) Không dùng liên tục liều cao

• Dùng liều dưỡng 3-5g/ngày là đã đủ

• Không cần “ép”  để mong tác dụng nhanh – với người huyết áp, càng không nên.

---

Một số phản ứng có thể gặp ở người có vấn đề huyết áp khi dùng tam thất

Đây là kinh nghiệm tôi thấy:

1) Người huyết áp thấp

Có thể gặp:

• hơi choáng lúc mới dùng

• cảm giác “đứng lên hơi lâng lâng” nếu uống lúc quá đói

Cách xử lý:

• Chuyển uống sau ăn

• Giảm liều xuống 1g

• Nếu vẫn khó chịu → dừng và hỏi bác sĩ

2) Người huyết áp cao

Có thể gặp:

• khó ngủ nếu uống buổi tối

• cảm giác trong người “chạy mạnh” hơn lúc đầu

Cách xử lý:

• chuyển uống sáng/trưa

• giảm liều

• không uống gần giờ uống thuốc huyết áp (giãn cách cho dễ theo dõi)

Chi tiết: liều dùng cho từng đối tượng 

---

Cách kết hợp tam thất Bắc với chế độ sinh hoạt của người huyết áp

Tam thất Bắc không phải “vé miễn tử”, nên:

• Người huyết áp cao vẫn phải: ăn nhạt, hạn chế mỡ, ngủ sớm, vận động đều.

• Người huyết áp thấp vẫn phải: ăn đủ, uống đủ nước, vận động nhẹ nhàng đều.

Tam thất Bắc ở đây giống như một thanh củi tốt cho “bếp tuần hoàn”, nhưng bếp còn phụ thuộc vào:

• củi khác (chế độ ăn)

• oxy (vận động, hít thở)

• nồi (tim mạch, mạch máu)

---

Kết  – Tam thất Bắc không phải “thuốc huyết áp”, nhưng là vị dược liệu rất đáng cân nhắc nếu dùng đúng

Tôi gom lại cho bác dễ nhớ:

• Tam thất Bắc không phải là thuốc hạ hay tăng huyết áp, mà là vị dưỡng tuần hoàn.

• Người huyết áp cao ổn định: có thể dùng liều 3-5g/ngày, uống sáng/trưa .

• Người huyết áp thấp: có thể dùng liều rất thấp 3-5g/ngày, theo dõi kỹ.

• Người có bệnh tim mạch nặng, đang dùng nhiều thuốc, mới tai biến, chuẩn bị mổ: không tự ý dùng, chỉ dùng nếu bác sĩ đồng ý.

Dùng đúng, tam thất Bắc giúp:

• đầu óc nhẹ hơn

• tay chân ấm hơn

• da dẻ hồng hơn

• tuần hoàn “chạy” đều hơn

Dùng sai, thì kể cả tam thất Bắc 6 năm tuổi cũng chỉ là một cuộc thử nghiệm rủi ro.