Tam thất tốt mà dùng sai thì… phí của

Rất nhiều bác hỏi tôi:

• “Tam thất Bắc uống thế nào cho đúng?”

• “Dùng bột khác gì dùng củ khô, củ tươi?”

• “Dùng bao nhiêu là đủ, bao nhiêu là quá liều?”

 

Tôi nói thật, tam thất Bắc là dược liệu mạnh, chứ không phải loại trà chơi chơi.
Dùng đúng:

• thấy rõ tác dụng sau vài ngày đến vài tuần
  Dùng sai:

• hoặc không thấy gì

• hoặc khó chịu, mất ngủ, cồn cào

Bài này tôi chia rất rõ:

• Cách dùng bột

• Cách dùng củ khô

• Cách dùng củ tươi

• Liều cho từng mục đích và từng đối tượng

• Những điều nên tránh để không gặp tác dụng phụ

---

Nguyên tắc chung khi dùng tam thất Bắc

Trước khi đi vào từng dạng, mình chốt với nhau vài nguyên tắc đã.

1) Chỉ nên dùng tam thất Bắc đủ tuổi (6 năm)

Tuổi củ quyết định 80% chất lượng.
Củ 3–4 năm uống cho… có thôi, hiệu quả rất yếu.

Tam thất Bắc 1–7 năm tuổi khác nhau thế nào?

2) Không dùng cho phụ nữ đang mang thai, trẻ dưới 18

• Tam thất hoạt huyết mạnh

• Cùng họ với sâm

• Trẻ dưới 18 và phụ nữ mang thai không cần và không nên dùng

3) Không dùng liều cao ngay từ đầu

Tam thất làm khí huyết “chạy mạnh”, nên:

• mới dùng: bắt đầu từ liều thấp

• quen rồi nâng dần

---

Cách dùng bột tam thất Bắc

Bột là dạng tiện nhất và dễ kiểm soát liều nhất. Điều kiện tiên quyết: bột phải làm từ củ 6 năm tuổi.

Bột tam thất Bắc: Có nên mua không? Cách nhận biết bột chuẩn – bột pha

1. Liều dùng cơ bản

Tôi thường chia 3 mức:

• Liều thấp (làm quen – dưỡng): 0,5–1g/ngày

• Liều trung bình (bổ, tăng đề kháng, hỗ trợ tuần hoàn): 1–3g/ngày

• Liều cao ngắn ngày (tan bầm, sau va chạm, sau mổ ): 2–3g/ngày, chia 2 lần

Không nên dùng liều cao liên tục nhiều tháng liền.

2. Cách pha bột tam thất

Có vài cách bác có thể chọn:

Cách 1: Pha với nước ấm

• Lấy 1 thìa cà phê bột (khoảng 1–2g)

• Pha với 50–70ml nước ấm

• Uống từng ngụm nhỏ

Vị sẽ đắng – hậu ngọt kéo dài.
Có thể thêm chút mật ong nếu bác khó uống.

Cách 2: Pha với mật ong

• 1-2g bột tam thất bắc  + 1 thìa cà phê mật ong

• Khuấy đều với 50ml nước ấm

• Uống buổi sáng hoặc trưa

Cách này thích hợp cho:

• người muốn tăng đề kháng

• người muốn đẹp da, sáng da

Cách 3: Trộn vào cháo, sinh tố

• Cho bột vào khi cháo đã bớt nóng

• Hoặc trộn vào ly sinh tố, sữa chua

Cách này dễ uống, hợp với người lớn tuổi.

3. Thời điểm uống

• Người bình thường: sáng hoặc trưa, sau ăn

• Người dễ mất ngủ: tránh uống sau 19h

---

Cách dùng tam thất Bắc củ khô

Củ khô phù hợp với:

• bác muốn tự tay xay bột

• bác muốn sắc nước uống

• bác muốn ngâm rượu, nấu cháo

1. Tán bột từ củ khô

Tỷ lệ quy đổi:

• 1g bột ≈ 1,5–2g củ khô
  (hơi dao động tùy độ ẩm)

Bác có máy xay dược liệu thì:

• cho củ khô vào xay mịn

• dùng y hệt phần bột ở trên

2. Sắc nước uống

Cách này hợp với người:

• lớn tuổi

• không thích vị bột tan trực tiếp

Cách làm:

• 3–5g tam thất Bắc khô thái lát hoặc đập dập

• Đun với khoảng 400–500ml nước

• Sắc còn 200–250ml

• Chia uống 2 lần trong ngày

Có thể phối cùng:

• đảng sâm

• kỷ tử

• táo đỏ

Nhưng cần hiểu cơ địa, không nên tự phối quá phức tạp.

3. Ninh cháo – hầm canh

• Cho một ít lát tam thất vào cháo móng giò, cháo gà, cháo chim bồ câu…

• Dùng cho người mới ốm dậy, người suy nhược, người sau mổ

Liều dùng:

• 3–5g tam thất khô trong cả nồi cháo cho 1–2 người dùng trong ngày

Tam thất Bắc dùng để làm gì? 12 công dụng thật sự – dựa trên dược tính, kinh nghiệm dân gian và thực tế người dùng

---

Cách dùng tam thất Bắc tươi

Tam thất tươi là dạng:

• dễ nhìn chất lượng

• thơm mạnh

• dùng rất “đã”, nhất là ngâm mật, ngâm rượu, giã dùng trực tiếp

Chi tiết dạng tươi và khô 

1. Ăn sống (cẩn thận liều)

• Rửa sạch củ

• Thái lát mỏng

• Ngậm và nhai chậm

Cách này tác dụng nhanh và mạnh, nhưng chỉ nên dùng:

• 1–2g/lần

• 1–2 lần/ngày

Không dùng bừa, đặc biệt với người huyết áp thấp, người dễ mất ngủ.

2. Giã tươi dùng ngoài

Trong trường hợp bầm tím, va chạm:

• Giã nát tam thất tươi

• Có thể thêm một ít rượu trắng

• Đắp ngoài vùng bầm (nếu da không trầy xước)

Vừa kết hợp uống – vừa dùng ngoài, hiệu quả tan bầm rất nhanh.

Chi tiết tác dụng tam thất bắc với người sau sinh bầm tím

3. Ngâm mật ong

Tam thất tươi thái lát + mật ong (tỷ lệ tham khảo):

• 1 phần tam thất tươi

• 3 phần mật ong

Ngâm tối thiểu 2–4 tuần.

Cách dùng:

• Mỗi ngày 1–2 thìa cà phê mật

• Với 1–2 lát tam thất

• Pha nước ấm hoặc ngậm trực tiếp

Hợp với:

• người muốn đẹp da

• tăng đề kháng

• bổ huyết nhẹ nhàng

Chi tiết cách làm, bác xem bài ngâm mật ong

4. Ngâm rượu

Tam thất tươi hoặc khô đều ngâm rượu được.

Người hay dùng rượu thuốc, cần:

• lưu thông khí huyết

• giảm đau nhức

Có thể tham khảo thêm trong bài ngâm rượu tam thất.

---

Liều dùng theo từng đối tượng

Những phần sau đây là kinh nghiệm tổng hợp, không thay thế chỉ định của bác sĩ. Với người bệnh nền nặng, tốt nhất hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.

1. Người khỏe muốn bồi bổ – tăng đề kháng

• 2-3g bột/ngày

• Hoặc 1–2 lát tam thất tươi ngâm mật ong mỗi ngày

• Dùng liên tục 1–3 tháng rồi nghỉ 1–2 tuần

2. Người lớn tuổi, khí huyết kém

• 1–1,5g bột/ngày, chia 1–2 lần
  Hoặc:

• Cháo có 3–5g tam thất khô/ngày

Kết hợp:

• đi lại nhẹ

• ngủ đủ giấc

Các bác có thể tìm đọc chi tiết 12 công dụng thực sự tam thất bắc 

3. Người sau phẫu thuật, sau tai nạn (đã ổn, cầm máu rồi)

• 2–3g bột/ngày, chia 2 lần

• Hoặc 3–5g lát khô sắc nước uống
  Dùng 7–15 ngày tùy mức độ.

Lưu ý: không dùng tam thất ngay trước phẫu thuật.

Chi tiết tam thất bắc có tác dụng phụ không

4. Phụ nữ sau sinh (không còn mang thai)

• 0,5–1g bột/ngày trong 1–2 tuần đầu

• Sau đó có thể tăng 3-5g/ngày

Kết hợp cháo móng giò, cháo gà, nghỉ ngơi.

Chi tiết hướng dẫn cho phụ nữ sau sinh

5. Người hay đau đầu, hoa mắt, thiếu máu nhẹ

• 3-5g bột/ngày

• Dùng sáng hoặc trưa, trước ăn 30p

Không nên uống tối, nhất là người mới dùng.

---

Thời điểm dùng trong ngày – uống giờ nào là hợp lý?

Kinh nghiệm của tôi:

• Uống sáng: tốt nhất, dễ quan sát phản ứng

• Uống trưa: được

• Uống tối: chỉ nên dùng khi đã quen, và ở liều thấp

Người mới dùng, người dễ mất ngủ, người huyết áp thấp → nên tránh uống sau 16h.

---

Những lỗi thường gặp khi dùng tam thất Bắc

Tôi tổng kết mấy lỗi hay gặp:

1) Uống quá liều ngay từ ngày đầu

Dễ:

• khó ngủ

• cồn cào

• nóng trong

2) Uống thất thường, hôm uống hôm bỏ

Khó mà thấy được hiệu quả bền.

3) Dùng tam thất non rồi bảo “không thấy tác dụng”

Đây là lỗi thuộc về chọn nguyên liệu, không phải do tam thất.

6 sai lầm lớn khi chọn tam thất bắc – bác nào còn chưa biết chọn tam thất bắc thì đọc bài này nhé

4) Dùng trong thời gian chuẩn bị phẫu thuật

Không nên, vì hoạt huyết mạnh.

5) Cho trẻ nhỏ hoặc phụ nữ đang mang thai dùng

Không cần và không nên.

---

Kết – Tam thất Bắc chỉ phát huy hết giá trị khi dùng đúng

Tóm lại:

• Bột: tiện, dễ dùng, dễ kiểm soát liều

• Củ khô: tốt cho sắc nước, nấu cháo, xay bột dần

• Củ tươi: hợp để ngâm mật, dùng sớm, tan bầm nhanh

Nhớ:

• ưu tiên tam thất Bắc 6 năm tuổi

• liều thấp khởi đầu, tăng dần

• tránh trẻ em, phụ nữ mang thai, người sắp phẫu thuật

Dùng đúng thì tam thất Bắc là một trong những vị thuốc đáng tiền nhất trong nhóm thảo dược gia đình.